Uốn phi 168 làm được, nhưng ống lớn và thành dày nên không uốn bằng tay hay máy uốn nhỏ. Có ba đường: uốn nguội bằng máy uốn hoặc máy lốc, uốn nóng bằng gia nhiệt cảm ứng, hoặc đặt cút hàn chế tạo sẵn. Bài này so sánh ba cách, nêu bán kính uốn nên chọn, các lỗi hay gặp và bảng khối lượng ống theo độ dày.
- Phi 168 là cách gọi ống DN150 theo đường kính ngoài.
- Cung thoải, bán kính lớn: uốn nguội hoặc lốc ba trục.
- Cung gọn, nhiều đoạn giống nhau: uốn nóng bằng cảm ứng.
- Tuyến áp lực cần đồng đều: cút hàn chế tạo sẵn thường gọn hơn.
- Ống đã mạ kẽm không uốn nóng; muốn ống kẽm cong thì uốn ống đen rồi mạ.
1/ Ống phi 168 có phải là ống DN150 không?
Phải. Phi 168 là cách gọi theo đường kính ngoài, còn DN150 là cỡ danh nghĩa ghi trong bản vẽ đường ống. Hai tên chỉ cùng một cỡ ống. Đường kính ngoài thực tế là 168,3 mm; ở độ dày 7,11 mm ống nặng 28,26 kg/m.
Độ dày quyết định hai việc khi uốn: ống chịu được biến dạng đến đâu và nặng bao nhiêu lúc nâng hạ. Bảng dưới tính khối lượng cho các độ dày hay gặp, hai dòng cuối là cấp SCH 40 và SCH 80. Cách đọc quy cách và tiêu chuẩn ống tròn có trong bài quy chuẩn ống thép tròn.
| Đường kính ngoài (mm) | Độ dày (mm) | Khối lượng (kg/m) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 168,3 | 4,78 | 19,27 | Ống hàn, hay gặp ở ống mạ kẽm |
| 168,3 | 5,56 | 22,31 | Ống hàn, hay gặp ở ống mạ kẽm |
| 168,3 | 6,35 | 25,36 | Ống hàn, hay gặp ở ống mạ kẽm |
| 168,3 | 7,11 | 28,26 | SCH 40 |
| 168,3 | 10,97 | 42,56 | SCH 80 |
Nguồn: khối lượng tính theo công thức ống tròn thép carbon, đọc ngày 20/11/2026; ống thực tế lệch nhẹ theo dung sai của nhà máy.
2/ Uốn ống phi 168 khó ở chỗ nào?

Khi một đoạn ống bị uốn cong, thành ngoài cung bị kéo giãn và mỏng đi, thành trong cung bị nén và dồn lại, còn tiết diện tròn bị ép dẹt dần thành hình ôvan. Ống càng lớn và thành càng mỏng so với đường kính thì ba hiện tượng này càng rõ.
Phi 168 nằm ở nhóm ống lớn của đường ống công nghiệp. Lực uốn lớn, cối và lõi đỡ phải đúng cỡ, và chỉ cần chọn sai một thông số là cả cây ống thành phế phẩm. Vì thế cỡ này hiếm khi uốn được ở xưởng nhỏ không có máy chuyên dùng.
- Mỏng thành ngoài cung: chỗ yếu nhất khi ống làm việc chịu áp, cần đo lại độ dày sau khi uốn.
- Nhăn trong cung: hay gặp khi bán kính nhỏ hoặc ống thành mỏng; nhăn rõ thì phải loại ống.
- Méo ôvan: ống không còn tròn, khó nối mặt bích hoặc hàn đối đầu với đoạn ống thẳng.
Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi nhận bản vẽ không phải là dùng máy nào, mà là bán kính cong bằng mấy lần đường kính ống. Bán kính càng lớn, ống càng dễ uốn và càng ít hỏng.
3/ Có mấy cách uốn ống phi 168 và mỗi cách hợp việc gì?
Với ống phi 168, người gia công có bốn đường chính. Mỗi đường có vùng bán kính riêng, nên chọn cách uốn thực chất là chọn theo bán kính cần làm.

| Cách làm | Bán kính thường gặp | Hợp khi | Hạn chế |
|---|---|---|---|
| Uốn nguội bằng máy có cối | Từ 3D trở lên, tuỳ máy | Cung đơn, số lượng ít, ống đen | Cần cối và lõi đỡ đúng cỡ, ống bật lại sau uốn |
| Lốc ba trục | Rất lớn, cung thoải | Vòm, đường cong dài | Không làm được cung gắt |
| Uốn nóng cảm ứng | Từ 1,5D, thường 3D hoặc 5D | Nhiều cung, bán kính nhỏ, cần chứng chỉ chất lượng | Cần xưởng có máy, không dùng cho ống đã mạ kẽm |
| Cút hàn chế tạo sẵn | 1,5D (bán kính dài) hoặc 1D (bán kính ngắn) | Tuyến áp lực, nhiều điểm giống nhau | Thêm mối hàn ở mỗi cút |
Nguồn: thực hành gia công ống thép, đọc ngày 20/11/2026; kích thước cút hàn theo ASME B16.9. Bán kính uốn nguội phụ thuộc máy, cối và độ dày, hãy chốt với đơn vị uốn.
Bán kính cong thường viết bằng bội số của đường kính: 1,5D, 3D, 5D. Với cút hàn, D tính theo đường kính danh nghĩa. Với ống uốn theo đơn, nhiều xưởng tính theo đường kính ngoài. Hãy hỏi rõ cách tính trước khi chốt bản vẽ, nếu không hai bên có thể lệch nhau vài chục milimét ở chân cung.
4/ Uốn nguội ống phi 168 cần những bước nào?
Uốn nguội hợp với cung đơn, bán kính từ 3D trở lên, ống đen và số lượng ít. Ống không cần gia nhiệt nên quy trình gọn, không phát sinh khâu xử lý nhiệt sau uốn.
- Chốt thông số cong: góc cong, bán kính đến tim ống, chiều dài đoạn thẳng ở hai đầu.
- Chọn ống có độ dày đồng đều, bề mặt không rỉ sâu, không móp từ trước.
- Đánh dấu mối hàn dọc nếu là ống hàn và đặt về mặt bên của cung, tức mặt trung hòa.
- Lắp cối đúng cỡ ống; ống thành mỏng thì đặt thêm lõi đỡ bên trong.
- Uốn từ từ, dừng để đo, uốn quá góc một chút để bù độ bật lại.
- Kiểm tra đường kính hai phương vuông góc, soi nhăn, đo độ dày ngoài cung nếu ống chịu áp.
Ống thép luôn bật lại một chút sau khi nhả lực, nên thợ thường uốn quá góc yêu cầu rồi đo lại. Mức bù phụ thuộc mác thép và độ dày, chỉ chốt được bằng cách uốn thử một đoạn ống cùng lô.
Cung thoải, bán kính rất lớn như vòm mái hay tuyến ống chạy theo mặt cong thì không dùng máy uốn mà dùng máy lốc ba trục: ống đi qua ba con lăn và cong dần từng đoạn. Hùng Phát có danh mục ống lốc theo đơn đặt hàng; gửi quy cách ống, bán kính và chiều dài cung để được báo khả năng làm.
5/ Khi nào nên uốn nóng ống phi 168?

Uốn nóng cảm ứng chỉ nung một dải hẹp của ống bằng cuộn cảm, đẩy ống qua dải đó và làm nguội ngay phía sau. Phần ống chưa nung vẫn cứng nên giữ được dáng tròn. Cung uốn vì thế đều, ít nhăn và cho phép bán kính nhỏ hơn uốn nguội.
Cách này hợp với đường ống chính, tuyến chịu áp, hoặc nơi cần nhiều cung giống nhau từ một lô ống. Đổi lại cần xưởng có máy chuyên dùng, và đơn đặt phải ghi rõ bán kính, góc, mác thép để xưởng chọn chế độ nung.
Kiểu uốn lò truyền thống, nung cả đoạn ống rồi uốn trên khuôn, vẫn còn ở các xưởng nhỏ. Nhiệt độ khó khống chế, ống dễ ôvan, nên không phù hợp với tuyến ống áp lực.
6/ Ống mạ kẽm phi 168 có uốn được không?
Được, nhưng có điều kiện. Uốn nóng thì không: nhiệt làm cháy lớp kẽm và sinh khói kẽm, cả đoạn ống mất lớp bảo vệ. Uốn nguội thì lớp kẽm ở mặt ngoài cung bị kéo giãn, bán kính càng nhỏ càng dễ nứt hoặc bong.
Muốn ống kẽm cong, hãy uốn ống đen trước rồi mới mạ kẽm nhúng nóng.
Thứ tự đúng là uốn ống đen, hàn các đoạn nếu cần, sau đó mạ nhúng nóng cả cụm. Điều kiện duy nhất là cụm ống phải vừa bể mạ của nhà máy mạ. Nếu buộc phải uốn ống đã mạ, hãy dùng bán kính lớn và phủ sơn kẽm lạnh lên các vết nứt ngoài cung. Hùng Phát phân phối cả ống mạ nhúng nóng lẫn ống tôn kẽm, xem quy cách ở trang ống thép mạ kẽm phi 168 (DN150).
7/ Dùng cút hàn có lợi hơn uốn ống không?

Cút hàn là phụ kiện chế tạo sẵn với bán kính và góc cố định, hàn vào tuyến ống ở hai đầu. Trên tuyến áp lực, cút thường gọn hơn uốn ống vì kích thước đã chuẩn, có chứng chỉ vật liệu theo lô và thay thế dễ khi hỏng. Phụ kiện hàn của Hùng Phát có nhiều cấp SCH, gồm cả dòng nhập khẩu từ Nhật Bản và Hàn Quốc.
| Chọn cút hàn khi | Chọn uốn ống khi |
|---|---|
| Tuyến áp lực, PCCC, cấp nước chính cần đồng đều | Cung đặc biệt, góc lệch không có trong cút tiêu chuẩn |
| Cần giao nhanh, lắp nhiều điểm giống nhau | Muốn giảm số mối hàn trên tuyến |
| Cần chứng chỉ vật liệu theo lô cút | Khung, tay vịn, kết cấu ít chịu áp |
Kết luận: tuyến dẫn nước, khí hoặc chất lỏng nên dùng cút hàn; khung kết cấu hay cung theo thiết kế riêng thì đặt uốn.
Mỗi cút thêm hai mối hàn. Tuyến có nhiều cung liền nhau nên cân nhắc ống uốn để bớt mối hàn. Cung lệch góc lạ mà cút tiêu chuẩn không có cũng là lúc nên đặt uốn.
8/ Chọn ống nào để uốn: ống đúc, ống hàn hay ống STK?
Cùng cỡ phi 168 nhưng ống đúc và ống hàn uốn khác nhau. Chốt loại ống trước khi đặt hàng giúp cung uốn đạt ngay lần đầu. Danh mục thép ống tròn của Hùng Phát có đủ ống đen, mạ kẽm và ống đúc để chọn.
- Ống đúc: thành đồng đều quanh tiết diện nên uốn ổn định, thường chọn cho tuyến áp lực. Xem thêm bài Hòa Phát có sản xuất thép ống đúc không.
- Ống hàn: mối hàn dọc là vùng cứng hơn; đặt nó ở mặt bên của cung để chịu biến dạng ít nhất.
- Ống STK: dùng cho khung, lan can, kết cấu không chịu áp; đặc điểm có trong bài ống thép STK.
- Mác thép: mác carbon thấp như A106 Gr.B hay A53 Gr.B dễ uốn hơn mác cường độ cao.
Độ dày cũng cần cân nhắc. Thành dày chịu uốn tốt hơn nhưng cần lực lớn; thành mỏng nhẹ và rẻ hơn nhưng dễ móp, nhăn. Dùng bảng khối lượng ở đầu bài để ước tải nâng hạ trước khi chốt.
9/ Uốn phi 168 phục vụ công trình nào và chọn bán kính ra sao?
Cùng một cỡ ống nhưng công dụng khác nhau thì cách uốn và chứng từ đi kèm cũng khác. Danh sách dưới đây ghép từng nhóm công trình với cách làm thường gặp.
- PCCC và cấp nước: chủ yếu dùng cút hàn, hoặc ống uốn nóng bán kính từ 1,5D, vì cần đồng đều và có chứng chỉ vật liệu.
- Đường ống công nghiệp, hơi, khí nén: ưu tiên ống đúc, uốn nóng cảm ứng 3D hoặc 5D để giảm tổn thất áp ở cung.
- Khung kết cấu, mái vòm, cổng: uốn nguội hoặc lốc ống hàn bán kính lớn, không chịu áp.
- Lan can, tay vịn: lốc hoặc uốn nguội, yêu cầu thẩm mỹ cao hơn yêu cầu chịu áp.
- Trụ đèn, trụ biển báo: ống phi 168 làm thân trụ, đoạn cong ở đầu trụ nên chọn thành dày hơn.
Quy tắc đơn giản: ống chịu áp thì ưu tiên bán kính lớn và chứng chỉ đầy đủ. Ống kết cấu có thể cong gắt hơn, miễn là cung không nhăn, không nứt.
10/ Lỗi thường gặp khi uốn ống phi 168 và cách kiểm tra
| Lỗi | Nguyên nhân hay gặp | Cách kiểm |
|---|---|---|
| Méo ôvan | Thiếu lõi đỡ, bán kính nhỏ so với độ dày | Đo đường kính hai phương vuông góc tại đỉnh cung |
| Nhăn trong cung | Thành mỏng, bán kính nhỏ, lực nén quá lớn | Soi bằng mắt, áp thước lá vào mặt trong |
| Mỏng thành ngoài cung | Bán kính nhỏ, ống bị kéo giãn mạnh | Đo độ dày bằng máy siêu âm |
| Nứt mối hàn dọc | Mối hàn nằm ở ngoài hoặc trong cung | Soi mối hàn, thử thẩm thấu hoặc từ tính nếu ống chịu áp |
| Sai góc sau uốn | Bỏ qua độ bật lại của thép | Đo bằng dưỡng hoặc thước góc so với bản vẽ |
Nguồn: thực hành kiểm tra ống uốn, đọc ngày 20/11/2026; ngưỡng chấp nhận lấy theo tiêu chuẩn thiết kế của dự án.
Ống chịu áp cần thêm bước thử áp theo yêu cầu thiết kế. Ống làm khung kết cấu chỉ cần soi hình dạng, độ ôvan và mối hàn.
11/ Chi phí uốn ống phi 168 tính theo những yếu tố nào?
Chi phí uốn không có bảng chung vì mỗi đơn khác nhau về cách uốn và chứng từ đi kèm. Sáu yếu tố sau quyết định phần lớn con số cuối cùng.
- Phương pháp uốn: uốn nguội, lốc, uốn nóng cảm ứng hay mua cút hàn.
- Bán kính và góc: cung gắt cần máy và cối chuyên dụng hơn.
- Độ dày và mác thép: thành dày, mác cứng tốn lực và tốn cối.
- Số cung, số lượng ống: lô nhiều cung giống nhau được chia đều chi phí chỉnh máy.
- Kiểm tra sau uốn: đo ôvan, siêu âm độ dày, thử áp, xử lý nhiệt đều tính thêm công.
- Vận chuyển: ống dài, cồng kềnh phải chở đến xưởng uốn rồi chở về công trình.
12/ Câu hỏi thường gặp
Ống phi 168 uốn nguội được bán kính nhỏ đến mức nào?
Không có con số chung cho mọi máy. Với ống đen, người gia công thường bắt đầu từ 3D trở lên; nhỏ hơn thì phải có cối, lõi đỡ và uốn thử một đoạn trước. Cung gắt hơn mức đó nên chuyển sang uốn nóng cảm ứng hoặc dùng cút hàn bán kính dài.
Có uốn ống phi 168 bằng tay được không?
Không. Ống lớn và thành dày cần máy uốn thủy lực hoặc máy lốc có cối đúng cỡ. Cách kê, nung và đập thủ công làm ống méo, mỏng thành không đều và không kiểm soát được, nên chỉ chấp nhận cho hàng rào hay giá đỡ không chịu lực.
Uốn xong có phải thử áp không?
Tuỳ công dụng. Ống dẫn nước, PCCC, khí nén phải thử áp theo thiết kế của hệ thống. Ống làm khung, trụ, lan can không chịu áp thì kiểm hình dạng, độ ôvan và mối hàn là đủ.
Ống mạ kẽm đã uốn có cần xử lý lại lớp kẽm không?
Có, nếu uốn nguội sau khi mạ. Soi mặt ngoài cung, chỗ nào kẽm nứt hoặc bong thì làm sạch rồi phủ sơn kẽm lạnh. Với công trình ngoài trời hay ven biển, nên uốn ống đen rồi mạ nhúng nóng cả cụm để lớp kẽm liền mạch.
Thép Hùng Phát hỗ trợ gì khi cần uốn ống phi 168?
Hùng Phát phân phối ống phi 168 đen, mạ kẽm, ống đúc, phụ kiện hàn và có danh mục ống lốc theo đơn đặt hàng. Gửi quy cách ống, góc cong, bán kính và mục đích sử dụng qua Zalo, chúng tôi tư vấn chọn ống, cút hoặc hướng gia công.
Cần ống hoặc cút phi 168 cho tuyến ống của bạn?
Gọi hoặc nhắn Zalo 0938 437 123 — gửi quy cách, góc cong và bán kính để nhận tư vấn. Giá thép thay đổi theo ngày, gọi để lấy giá hôm nay.
Cập nhật 20/11/2026 bởi Thép Hùng Phát.